धुरंधर
धुरंधर हा गुरुनाथ नाईकांच्या गुप्तहेरांच्या मांदियाळीतील सर्वात 'स्टायलिश' आणि चतुर नायक मानला जातो. तो केवळ बुद्धीच्या जोरावर रहस्ये सोडवत नाही, तर गुन्हेगारांच्याच गोटात शिरून, त्यांच्याच भाषेत त्यांना धडा शिकवण्यात तो तरबेज आहे. अंडरवर्ल्डच्या अंधाऱ्या आणि रक्तरंजित विश्वात धुरंधरचा मोठा दबदबा आहे. कठीण आणि जीवघेण्या प्रसंगातही तो अत्यंत शांत राहून मार्ग काढतो.
गुन्हेगारी जगताच्या अगदी मुळापर्यंत पोहोचण्यासाठी तो हुबेहूब वेषांतर करतो, टोळ्यांमध्ये सामील होतो आणि ऐन मोक्याच्या क्षणी शत्रूला आस्मान दाखवतो. त्याचे व्यक्तिमत्त्व एखाद्या हॉलीवूडच्या 'गँगस्टर'सारखे डॅशिंग असते - डोक्यावर हॅट, हातात सिगार किंवा बंदूक आणि डोळ्यांवर गडद चष्मा. कायद्याच्या चौकटीबाहेर जाऊन न्याय मिळवून देणारा हा एक प्रकारचा 'अँटी-हिरो' (Anti-Hero) नायक आहे.
कार्यक्षेत्र
अंडरवर्ल्ड आणि माफिया गँग्स
वैशिष्ट्य
वेषांतर आणि शत्रूच्या गोटात शिरकाव
कॅप्टन दीप
गुरुनाथ नाईकांच्या अफाट कल्पनाशक्तीतून साकार झालेला आणि वाचकांच्या मनावर सर्वात जास्त काळ अधिराज्य गाजवणारा नायक म्हणजे 'कॅप्टन दीप'. तो एक अत्यंत बुद्धिमान, चाणाक्ष आणि गुंतागुंतीची गूढ रहस्ये उकलण्यात हातखंडा असलेला गुप्तहेर आहे.
कॅप्टन दीप कधीही घाईघाईने निष्कर्षावर पोहोचत नाही. तो अतिशय शांतपणे, बर्फासारख्या थंड डोक्याने परिस्थितीचे निरीक्षण करतो. घटनास्थळावरील अगदी सूक्ष्म तपशील त्याच्या तीक्ष्ण नजरेतून कधीच वाचत नाहीत. त्याची तार्किक विचारसरणी आणि बुद्धीचातुर्य हे त्याचे सर्वात मोठे शस्त्र आहे.
मुख्य शस्त्र
तार्किक विचार आणि सूक्ष्म निरीक्षण
कार्यपद्धती
शांत आणि शिस्तबद्ध तपास
शिलेदार
पोलीस आणि खाजगी गुप्तहेरांच्या गर्दीत 'शिलेदार' हा एक पूर्णपणे वेगळ्या धाटणीचा नायक आहे. तो खाकी वर्दीतला पोलीस नाही, तर रुबाबदार ऑलिव्ह ग्रीन (Olive Green) गणवेशात वावरणारा एक धडाडीचा 'मिलिटरी कॅप्टन' आहे.
शिलेदार हा त्याच्या निडर वृत्तीसाठी आणि एकाकी लढवय्या (Lone Wolf) म्हणून संपूर्ण रहस्यविश्वात प्रसिद्ध आहे. सैनिकी शिस्त, अफाट शारीरिक ताकद आणि देशावरचे निरतिशय प्रेम यामुळे तो अन्यायाविरुद्ध लढणारा एक खरा 'न्याय-संरक्षक' बनतो. त्याच्या नावावर तब्बल २५० हून अधिक थरारक कादंबऱ्या आहेत.
पार्श्वभूमी
भारतीय सैन्यदल (मिलिटरी)
वैशिष्ट्य
निडर वृत्ती आणि शारीरिक क्षमता
गोलंदाज
जेव्हा प्रकरण केवळ बुद्धीबळाने सुटण्यासारखे नसते आणि थेट मैदानात उतरून दोन हात करण्याची वेळ येते, तेव्हा गुरुनाथ नाईक 'गोलंदाज'ला पाचारण करतात. हा नायक त्याच्या धडाकेबाज शैलीसाठी आणि अंगावर शहारे आणणाऱ्या साहसी वृत्तीसाठी ओळखला जातो.
उदयसिंग हा गुन्हेगारांशी प्रत्यक्ष दोन हात करण्यात आणि मृत्यू समोर दिसत असतानाही वेगाने अचूक निर्णय घेण्यात तरबेज आहे. त्याच्या कथांमध्ये संथ तपास नसून वेगवान गाड्यांचे पाठलाग, गोळीबार आणि जीवघेणी हाणामारी असते.
विशेष प्राविण्य
हँड-टू-हँड कॉम्बॅट आणि जलद निर्णय
कथा प्रकार
वेगवान ॲक्शन आणि थरार
रातरानी
ज्या काळात रहस्यकथांवर केवळ पुरुष नायकांचे वर्चस्व होते, त्या काळात गुरुनाथ नाईकांनी एका अत्यंत प्रबळ आणि धाडसी स्त्री गुप्तहेराची निर्मिती केली - ती म्हणजे 'रातरानी'. ती केवळ एका साहाय्यकाची भूमिका न निभावता मुख्य नायिकेच्या रूपात गुन्हेगारांना सळो की पळो करून सोडते.
रातरानी ही अत्यंत धाडसी, कुशाग्र बुद्धिमत्तेची आणि तितकीच आकर्षक गुप्तहेर आहे. पुरुष नायकांसारख्याच अत्यंत धोकादायक, रक्तरंजित आणि जीवघेण्या परिस्थिती ती अत्यंत शिताफीने हाताळते.
कौशल्य
वेषांतर आणि मानसशास्त्रीय खेळ
कार्यक्षेत्र
अंडरवर्ल्ड आणि माफिया
गरुड
'गरुड' हे नाव सार्थ करणारा हा नायक त्याच्या गरुडासारख्या तीक्ष्ण नजरेसाठी आणि दूरदृष्टीसाठी ओळखला जातो. सामान्य खून किंवा चोऱ्यांऐवजी गरुड हा मोठ्या स्तरावरील गुन्हे हाताळतो.
हा नायक विशेषतः साहसी आणि देशाविरुद्ध रचल्या जाणाऱ्या मोठ्या कटांचा किंवा आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारीचा पर्दाफाश करण्यासाठी सदैव सज्ज असतो. तो शत्रूवर आकाशातून झडप घालणाऱ्या गरुडाप्रमाणे अचानक आणि प्राणघातक हल्ला करतो.
खरे नाव
मेजर अविनाश भोसले
विशेषता
आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी आणि हेरगिरी
शब्दवेधी
रहस्यकथांच्या विश्वातील हा सर्वात वेगळा आणि अद्वितीय नायक आहे. 'शब्दवेधी' (सुरज) हा त्याच्या नावाप्रमाणेच शब्दांचा आणि आवाजांचा वेध घेणारा गुप्तहेर आहे. जिथे इतर गुप्तहेर डोळ्यांनी पुरावे शोधतात, तिथे सुरज आपल्या कानांचा वापर करतो.
तो केवळ बारीक आवाजावरून, फोनवर बोलणाऱ्या व्यक्तीच्या पार्श्वभूमीतील आवाजावरून, श्वासांच्या गतीवरून आणि अत्यंत अस्पष्ट पुराव्यांवरून गुन्हेगारांचा अचूक माग काढण्यात निष्णात आहे.
प्रमुख कौशल्य
असामान्य श्रवणशक्ती व ध्वनी विश्लेषण
टोपणनाव
सुरज
बहिर्जी नाईक
गुरुनाथ नाईकांनी केवळ आधुनिक काळातीलच नव्हे, तर ऐतिहासिक पात्रांवर आधारित काही अत्यंत गाजलेल्या कथा लिहिल्या आहेत. त्यात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या गुप्तहेर खात्याचे प्रमुख 'बहिर्जी नाईक' हे पात्र मुख्य नायक म्हणून समोर येते.
या कथांमध्ये ऐतिहासिक सत्य घटना आणि गुप्तहेरगिरीचे अत्यंत थरारक मिश्रण पाहायला मिळते. मोघल आणि आदिलशाही गोटातील गुप्त माहिती काढून आणणे आणि वेषांतर करणे यावर आधारित या कथा वाचकांना थेट शिवकाळात घेऊन जातात.
काळ
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा काळ
कौशल्य
वेषांतर आणि अचूक हेरगिरी
सागर
जमिनीवरील गुन्हेगारीपेक्षा समुद्रातील गुन्हेगारी अधिक भयानक असते. आणि याच अथांग निळ्या पाण्यावर अधिराज्य गाजवणारा नायक म्हणजे 'सागर', ज्याचे खरे नाव 'जीवन सावरकर' आहे.
अथांग समुद्रातील जहाजांवरील खून, बंदरांवरील तस्करी, सोन्याची चोरटी वाहतूक किंवा पाण्याखालील लपलेल्या गुन्हेगारी अड्ड्यांचा शोध लावणे हे त्याचे मुख्य काम आहे. त्याला सागरी कायद्यांचे आणि जहाजबांधणीचे सखोल ज्ञान आहे.
कार्यक्षेत्र
समुद्र, जहाजे आणि बंदरे
विशेषता
सागरी तस्करी रोखणे