मराठी साहित्यातील एक अभेद्य शिखर. लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्डसमध्ये नोंद झालेले १२०८ कादंबऱ्यांचे विश्वविक्रमी संचित.
नोंद: जगात सर्वाधिक कादंबऱ्या लिहिणारे मराठी लेखक (२०१३)
मराठी साहित्यविश्वात आजवर अनेक दिग्गज लेखक होऊन गेले, परंतु ज्या वेगाने आणि ज्या संख्येने गुरुनाथ नाईक यांनी लेखन केले, तो एक जागतिक स्तरावरील अभ्यासाचा विषय आहे. १२०८ कादंबऱ्या! ही संख्या ऐकल्यावर सामान्य वाचकाच्या मती गुंग होते. एखादा लेखक आपल्या संपूर्ण आयुष्यात जास्तीत जास्त ५० किंवा १०० पुस्तके लिहितो, पण नाईकांनी त्याही पुढे जाऊन हजारचा टप्पा पार केला. त्यांच्या या अचाट कामगिरीची अधिकृत दखल २०१३ मध्ये 'लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्डस'ने घेतली.
हा केवळ कागदावरचा आकडा नव्हता, तर तो गुरुनाथ नाईकांच्या रक्तातील संघर्षाचा आणि कल्पनाशक्तीच्या धगधगत्या ज्वालांचा पुरावा होता. १२०८ कादंबऱ्या म्हणजे लाखो पाने, कोट्यवधी शब्द आणि हजारो रोमांचक प्रसंग. सर्वात आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, यातील ९० टक्क्यांहून अधिक लेखन हे त्यांनी हाताने (Hand-written) केले होते. ज्या काळात संगणक किंवा डिक्टेशन सॉफ्टवेअर नव्हते, त्या काळात एका बैठकीत १०० पानांची कादंबरी लिहिण्याची त्यांची हातोटी जागतिक स्तरावर दुर्मिळ मानली जाते.
गुरुनाथ नाईकांच्या लेखनाचा वेग हा एका थ्रिलर चित्रपटासारखाच वेगवान होता. सत्तर आणि ऐंशीच्या दशकात जेव्हा रहस्यकथांची लाट महाराष्ट्रात पसरली होती, तेव्हा नाईक महिन्याकाठी ७ ते ८ कादंबऱ्या प्रकाशकांकडे सुपूर्द करत असत. याचा अर्थ असा की, दर चार दिवसाला त्यांची एक नवीन कादंबरी पूर्ण होत असे. हा वेग राखण्यासाठी ते दिवसातील १८-१८ तास लिहीत असत. कल्पनाशक्ती इतकी तीव्र होती की, एकदा कथा सुचली की ती थेट कागदावर उतरत असे; त्यांना कधीही कथेचा आराखडा तयार करण्याची किंवा संदर्भ पाहण्याची गरज भासली नाही.
"माझ्या लेखणीचा वेग माझ्या विचारांच्या वेगाशी स्पर्धा करतो. एकदा का मी कागद आणि पेन हातात घेतले, की मग कॅप्टन दीप किंवा शिलेदार स्वतः माझ्याकडून त्यांची कथा लिहून घेतात."
— गुरुनाथ नाईक
त्यांनी रहस्यकथांच्या विश्वात केवळ संख्यात्मक भर घातली नाही, तर गुणवत्तेच्या बाबतीतही जागतिक दर्जा गाठला. त्यांच्या १२०८ कादंबऱ्यांपैकी सुमारे ७२४ या अस्सल रहस्य आणि गूढकथा होत्या, तर २५० हून अधिक या लष्करी थरार (Military Thrillers) देणाऱ्या शिलेदार मालिका होत्या. असा अष्टपैलू आवाका असलेला लेखक जागतिक साहित्यातही शोधून सापडणे कठीण आहे.
जर आपण जागतिक साहित्याशी गुरुनाथ नाईकांची तुलना केली, तर आपल्याला त्यांच्या विक्रमाची खरी खोली समजते. प्रसिद्ध रहस्यकथा लेखिका अगाथा क्रिस्टी यांनी सुमारे ६६ कादंबऱ्या लिहिल्या आहेत. जागतिक स्तरावर सर्वाधिक पुस्तके लिहिणाऱ्या आयझॅक असिमव्ह (Isaac Asimov) यांची पुस्तके सुमारे ५०० च्या घरात आहेत. मात्र, गुरुनाथ नाईकांचा १२०८ हा आकडा या सर्वांच्या कितीतरी पुढे आहे. रहस्य आणि थरार या एकाच 'जोनर' मध्ये (Genre) राहून इतक्या मोठ्या प्रमाणावर लेखन करणारा लेखक म्हणून नाईकांचे स्थान अढळ आहे.
लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्डसचे प्रमाणपत्र जेव्हा त्यांच्या वसईतील निवासस्थानी पोहचले, तेव्हा संपूर्ण महाराष्ट्राने या विश्वविक्रमी लेखकाचा गौरव केला. हे प्रमाणपत्र केवळ त्यांच्या वैयक्तिक यशाचे प्रतीक नव्हते, तर ते मराठी पॉकेट बुक्सच्या क्रांतीचे आणि महाराष्ट्रातील वाचन संस्कृतीच्या सुवर्णकाळाचे प्रतीक होते. त्यांनी दाखवून दिले की, प्रादेशिक भाषेत राहूनही जागतिक स्तरावर विक्रमी कामगिरी करता येते.
१२०८ ही संख्या साध्य करण्यासाठी नाईकांनी आपल्या आयुष्यातील सुखाचा, आरामाचा आणि वैयक्तिक वेळेचा त्याग केला. त्यांच्यासाठी लेखन ही केवळ नोकरी किंवा छंद नव्हता, तर ते त्यांचे जीवन होते. आजही अनेक तरुण लेखक जेव्हा त्यांच्या या विक्रमाबद्दल ऐकतात, तेव्हा त्यांना आश्चर्याचा धक्का बसतो. एका आयुष्यात १२०८ कथांच्या प्लॉट्सचा (Plots) विचार करणे ही एक मानसिक तपश्चर्या आहे.
आज गुरुनाथ नाईक आपल्यात नसले तरी, त्यांचे हे जागतिक विक्रम आणि त्या १२०८ कादंबऱ्यांचा खजिना मराठी साहित्याचा एक अनमोल ठेवा आहे. 'विश्वविक्रमी नाईक' हे नाव येणाऱ्या अनेक पिढ्यांना प्रेरणा देत राहील की, परिश्रमाच्या आणि जिद्दीच्या जोरावर साहित्याच्या आकाशात कशा प्रकारे उंच भरारी घेता येते.